Ostatnio dodane


Owoce pod kruszonką


Placki owsiane


Znajdź mnie

Zacznij zmiany od diety i zrób to z głową
Problem dużej wagi. Otyłość u dzieci i młodzieży

Problem dużej wagi. Otyłość u dzieci i młodzieży

Statystyki biją na alarm! Zarówno w Polsce, jak i na świecie liczba dzieci z otyłością stale rośnie, a rodzice i opiekunowie wciąż nie są świadomi konsekwencji, jakie mogą spotkać ich pociechę. Otyłość to problem natury nie tylko estetycznej, ale głównie zdrowotnej.
Mam wrażenie, że wciąż wiele osób bagatelizuje to, powtarzając: to dobrze, że lubi sobie dobrze zjeść, przecież jeszcze z tego wyrośnie, dziecko potrzebuje słodyczy, aby było szczęśliwe, jeden batonik jeszcze nikomu nie zaszkodził, przynajmniej jest dobrze odżywiona/y, zdrowo wygląda.
Czym jest otyłość?
To przewlekła choroba metaboliczna, zaburzenie polegające na nadmiernym gromadzeniu się w organizmie tkanki tłuszczowej. W otyłości liczba komórek tłuszczowych zwiększa się albo istniejące już komórki tłuszczowe zwiększają swoją objętość. U dzieci te zjawiska występują przeważnie równocześnie. Nadwagę i otyłość u dzieci rozpoznaje się wykorzystując wskaźnik BMI w odniesieniu do siatek centylowych. Obecnie przyjmuje się, że BMI pomiędzy 90-97. centylem oznacza nadwagę, a BMI powyżej 97. centyla – otyłość.

Wyróżnia się dwie postacie otyłości:
prostą (pierwotną), która stanowi 90% wszystkich przypadków otyłości u dzieci, jest ona wynikiem długotrwałego utrzymywania dodatniego bilansu energetycznego,
wtórną – stanowi 10% wszystkich przypadków otyłości i jest objawem określonej jednostki chorobowej lub następstwem podawania niektórych leków.

Otyłość u dzieci może stwarzać ryzyko chorób jeszcze przed osiągnięciem wieku dorosłego.

Wśród problemów powiązanych z otyłością wymienia się:
zaburzenia gospodarki lipidowej
zaburzenia gospodarki węglowodanowej z cukrzycą typu 2 i insulinoopornością
nadciśnienie tętnicze
stłuszczenie wątroby
zespół policystycznych jajników
bezdech senny
zaburzenia kostno-stawowe: bóle kręgosłupa, skolioza, płaskostopie, koślawość kolan
zaburzenia emocjonalne: niska samoocena, depresja, zaburzenia odżywiania,
zwiększone ryzyko chorób nowotworowych w wieku dorosłym.

Otyły przedszkolak jest zagrożony otyłością w wieku dorosłym 4-krotnie bardziej, niż jego rówieśnik z prawidłową masa ciała. Bardzo często zostaje on również otyłym nastolatkiem. Dziecko otyłe w wieku 10-13 lat jest aż 6-7 krotnie bardziej narażone na występowanie otyłości w wieku dorosłym. Czy więc naprawdę nie ma się czym przejmować?

Zastanawia cię, co jest przyczyną rosnącej epidemii otyłości? Nie trudno o odpowiedź na to pytanie.
Literatura wymienia wiele czynników, które warunkują otyłość. Są to:
czynniki genetyczne (zmniejszone tempo przemiany materii, hiperplazja tkanki tłuszczowej, brak równowagi układów neuronowych w podwzgórzu, związanych z kontrolą uczucia głodu i sytości) – jako takich, na które nie mamy bezpośrednio wpływu,
czynniki środowiskowe – zwiększone spożycie energii, przekarmianie dziecka od okresu niemowlęcego, nieregularne spożywanie dużych porcji posiłków, podjadanie pomiędzy posiłkami, głównie słodyczy i spożywanie słodkich napoi, wzory rodzinne nieprawidłowego sposobu żywienia (spożywanie żywności wysoko przetworzonej typu fast-food), mała aktywność ruchowa, czynniki psychospołeczne jak: stres, lęk, niepowodzenia w szkole.
Możesz teraz pomyśleć – no tak genetyka! Z nią nie wygram, w rodzinie wszyscy są otyli, więc dziecko pewnie też będzie… Nic bardziej mylnego!
Otyłość jest wynikiem braku równowagi pomiędzy ilością spożytej energii w posiłkach, a energią wydatkowaną. Przyczyną tycia jest dodatni bilans energetyczny, co oznacza większą liczbę kalorii dostarczanych do organizmu, niż kalorii wydatkowanych. Bardzo ważnym czynnikiem są zwyczaje żywieniowe oraz sposób, w jaki spędza się wolny czas w rodzinie. Zauważ, że to od rodziców i najbliższego otoczenia zależy jakie pokarmy będzie spożywać dziecko – biorąc pod uwagę jakość, ilość i ich częstotliwość.

Co zatem będzie błędem? Czego unikać w żywieniu dzieci i młodzieży?
brak regularnych posiłków (według rekomendacji zaleca się 3 główne posiłki i 2 przekąski pomiędzy nimi, brak regularnych posiłków skutkować może brakiem koncentracji, osłabieniem, sennością)
powielanie posiłków (jedzenie dwukrotnie tych samych posiłków – obiadu/podwieczorku w przedszkolu/szkole i po powrocie do domu)
brak posiłku przed wyjściem do szkoły/przedszkola
spożywanie wysokokalorycznych przekąsek słodkich (słodycze i słodkie napoje podawane pomiędzy posiłkami głównymi lub w ich zastępstwie)
dosładzanie potraw (co znacznie zwiększa podaż cukru w diecie, zwiększając ryzyko próchnicy u dzieci)
nie spożywanie świeżych warzyw i owoców, ciemnego pieczywa
podawanie tylko preferowanych przez dziecko pokarmów – wiele badań wskazuje, że wielu rodziców za ważniejsze od zaleceń żywieniowych uznaje zadowolenie dziecka, podając tylko te pokarmy, które dziecko chętnie je i mu smakują
podawanie do picia słodkich napojów gazowanych i niegazowanych, wód smakowych (istotnie zwiększa to podaż cukru prostego w diecie, zwiększając ryzyko otyłości)
spożywanie żywności typu fast-food, produktów gotowych, garmażeryjnych, półproduktów.

Aby przedstawić to bardziej praktycznie, porównam 2 posiłki pod względem wartości odżywczych.

Pierwszy posiłek to ciastko francuskie z sokiem, tj:
ciastko francuskie ze śliwkami – 80 g,
sok marchwiowo-pomarańczowy (z kartonu)- 250 ml

Wartości odżywcze posiłku:
Energia: 454 kcal
Białko:5,2 g
Tłuszcze: 21,8 g
Węglowodany: 57 g
Błonnik pokarmowy: 4,8 g
Tłuszcze nasycone: 10,2 g

Drugi posiłek to bułka z twarożkiem i warzywami, herbata z miodem i cytryną:
bułka pełnoziarnista – 60 g
twaróg półtłusty – 50 g
jogurt naturalny – 20 g
rzodkiewka – 4 szt.
pomidor – ½ szt.
szczypiorek – łyżeczka
sałata – 2 liście
herbata czarna, sok cytrynowy, ½ łyżki miodu

Wartości odżywcze całego posiłku:
Energia: 304 kcal
Białko: 17,6 g
Tłuszcze: 5,8 g
Węglowodany: 42,2 g
Błonnik pokarmowy: 7,1 g
Tłuszcze nasycone: 2,2 g

Jak mogę to skomentować z żywieniowego punktu widzenia?
Pierwszy posiłek to bogactwo cukru prostego i tłuszczu nasyconego (którego spożycie powinno być limitowane do max. 10% z całej puli tłuszczy w diecie), mała zawartość białka i błonnika pokarmowego. To białko w głównej mierze odpowiada za uczucie sytości po posiłku, w tym przypadku będzie ono niewielkie. Duży natomiast będzie wyrzut glukozy we krwi, w związku z tak dużą ilością węglowodanów. Cały posiłek dostarczył aż 454 kilokalorie.

W drugim posiłku mamy: mniej tłuszczu, mniej węglowodanów, mniej kalorii, więcej białka, więcej błonnika pokarmowego. Dłuższe uczucie sytości po jego zjedzeniu, mniejszy wyrzut glukozy i stopniowe jej uwalnianie we krwi (ma na to wpływ obecność białka i błonnika pokarmowego). Obecność warzyw gwarantuje dostarczenie dodatkowo witamin i składników mineralnych. Cały posiłek dostarczył tylko 304 kilokalorie.


Kiedyś usłyszałam “nie zabierajmy dzieciom szczęścia, pozbawiając ich słodyczy”.
Hmm… A może lepszym sposobem na uszczęśliwienie dziecka jest wyjście na spacer lub wspólna gra w piłkę?

Zdrowo pozdrawiam!
Magda

Bibliografia:
Ciborowska H, Rudnicka A.: Żywienie zdrowego i chorego człowieka, PZWL, Warszawa 2014
Kędzior A., Jakubek-Kipa K., Brzuszek M., Mazur A.: Trendy w występowaniu nadwagi i otyłości u dzieci na świecie, w Europie i w Polsce, Endokrynologia pediatryczna, 2017
Kwiecień M. i inni: Ocena zwyczajów żywieniowych dzieci w wieku szkolnym w aspekcie występowania otyłości, Problemy Higieny i Epidemiologii, 2017, 98 (3)
Harton A. i inni: Nawyki żywieniowe sprzyjające otyłości prostej u dzieci w wieku przedszkolnym – badanie pilotażowe, Znaczenie racjonalnego żywienia w edukacji zdrowotnej, red. A. Wolska-Adamczyk, WSIiZ, Warszawa 2015
Kiełbus B., Szewczyk L.: Poziom niepokoju u dzieci otyłych, Aspekty zdrowia i choroby, 2017, 2 (4)
http://www.imid.med.pl/images/do-pobrania/fimid-poradnik-web.pdf

Zobacz również:

Jak wzmocnić odporność?

Jak wzmocnić odporność?

Listopad 14, 2019
Owoce pod kruszonką

Owoce pod kruszonką

Listopad 06, 2019
Placki owsiane

Placki owsiane

Październik 18, 2019

Napisz co myślisz

Twój adres email nie będzie widoczny. Wymagane pola są oznaczone *

O nas

Blog to nasz sposób na promocję zdrowia w oparciu o zdroworozsądkowe podejście do dietetyki. Dietetyki opartej na dowodach naukowych, która w dobie wszechogarniającej modzie na nowinki dietetyczne, wymyślne produkty i restrykcje żywieniowe, straciła na znaczeniu. Dobra dieta to taka, która utrzymuje witalność życiową na najwyższym poziomie. Dlatego usiądź, rozgość się i zacznij swoją dietę z głową!

Social media

Instagram

Ostatnio dodane


Owoce pod kruszonką


Placki owsiane


×