Znajdź mnie

Zacznij zmiany od diety i zrób to z głową

Zespół policystycznych jajników PCOS – jaki model żywieniowy jest najlepszy?

Zespół policystycznych jajników PCOS – jaki model żywieniowy jest najlepszy?

Zespół policystycznych jajników potrafi nieźle namieszać w gospodarce hormonalnej kobiety. Może powodować nieregularne cykle, cykle bezowulacyjne, co oczywiście będzie wpływać na płodność kobiety. O składnikach żywieniowych, które będą miały największe znaczenie pisałam wcześniej tutaj PCOS Jeśli jeszcze nie czytałaś – koniecznie zajrzyj do wpisu.
Podejmując temat raz jeszcze, chcę skupić się na tym, jaki model żywieniowy będzie najlepszy, biorąc pod uwagę osiągnięcie celów krótko- i długoterminowych terapii.

Zespół policystycznych jajników, a model żywieniowy

Pomimo tego, że PCOS nie jest jednostką chorobową, a zespołem czynników, to warto wiedzieć, jak o siebie zadbać, by oddalić ryzyko wielu chorób, które są powiązane z zaburzeniami hormonalnymi występującymi w przebiegu PCOS.

Zespół policystycznych jajników, a ryzyko chorób

Kobiety z zespołem policystycznych jajników są narażone na wystąpienie zaburzeń metabolicznych, zbliżonych do tych, które występują w zespole metabolicznym. Wiele badań wskazuje, że u kobiet z PCOS występuje zwiększone ryzyko wystąpienia nadkrzepliwości krwi, nadciśnienia tętniczego krwi, dyslipidemii, nietolerancji glukozy i rozwoju cukrzycy typu 2. U kobiet z PCOS częściej występuje nadwaga i otyłość (30-60% kobiet z PCOS ma nadwagę). Zespół metaboliczny występuje 2 razy częściej, w porównaniu z kobietami bez PCOS. Kobiety z PCOS są również kilkukrotnie bardziej narażone na rozwój chorób tarczycy w porównaniu do populacji ogólnej.

Redukcja masy ciała u kobiet z PCOS

W największym stopniu na poprawę parametrów biochemicznych i znoszenie stanu zapalnego będzie miała redukcja nadmiernej masy ciała i utrzymywanie należnej (dla danej kobiety) masy ciała. Niezależnie od rozkładu makroskładników pokarmowych w diecie, zastosowanie deficytu energetycznego i zredukowanie nadmiernej tkanki tłuszczowej poprawia wyraźnie wrażliwość insulinową. Taka redukcja wpływa również pozytywnie na zwiększenie stężenia SHBG i obniżanie stężenia testosteronu, co pomaga osiągnąć równowagę hormonalną i przywrócić owulacyjne cykle menstruacyjne.

Zespół policystycznych jajników

Zespół policystycznych jajników, a zalecany model żywieniowy

Racjonalna dieta i odpowiednie zmiany z stylu życia to jedne z najbardziej pożądanych i skutecznych działań, które będą wspomagać leczenie kobiet z PCOS. Dieta i aktywność fizyczna są najbardziej skutecznymi metodami, które mogą zmniejszać ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 u osób z insulinoopornością, a wiemy, że ta występuje częściej u kobiet z PCOS. Podwyższone stężenia insuliny mogą mieć wpływ na dalsze zaburzenia, powodując m.in. nadmiar androgenów.
Warto zadbać w diecie o produkty nisko przetworzone, o wysokiej wartości odżywczej. Biorąc pod uwagę prewencyjne działanie diet przeciwzapalnych, w stylu diety DASH i diety śródziemnomorskiej (w kontekście chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2) ich zastosowanie dla kobiet z PCOS może mieć szczególne znaczenie. Dieta o niskim indeksie i ładunku glikemicznym jest zalecana dla pacjentów z czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego, więc z tym przypadku również świetnie się sprawdzi.

Zespół policystycznych jajników, a dieta śródziemnomorska

O diecie śródziemnomorskiej przeczytasz więcej tutaj Dieta śródziemnomorska.
Dieta śródziemnomorska charakteryzuje się wysokim spożyciem warzyw i owoców, pełnoziarnistych produktów zbożowych, orzechów, oliwy z oliwek, bogatych w jednonienasycone kwasy tłuszczowe, ryb, będących źródłem kwasów tłuszczowych omega-3.
Udowodniono pozytywny wpływ diety śródziemnomorskiej na wydłużenie życia, poprzez zapobieganie chorobom sercowo-naczyniowym. Kolejne badania donoszą o dobroczynnym działaniu tej diety w kontekście innych chorób cywilizacyjnych: cukrzycy, otyłości, nowotworów, niepłodności, chorób neurodegeneracyjnych i autoimmunologicznych.
Jak wiemy, u kobiet z PCOS ryzyko wystąpienia wielu z tych chorób jest znacznie podwyższone, co przemawia za zastosowaniem tego modelu żywienia w dietoterapii.

Zespół policystycznych jajników, a model żywieniowy

Korzyści stosowania diety śródziemnomorskiej

Stosowanie zasad diety śródziemnomorskiej daje korzyści w leczeniu, jak i prewencji cukrzycy. U pacjentów z cukrzycą przestrzeganie zasad diety śródziemnomorskiej poprawia wartość hemoglobiny glikowanej, stężenia glukozy na czczo, jak i po posiłku, co generalnie pozwala na lepszą kontrolę glikemii. Wpływ na to mają właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne diety śródziemnomorskiej, bo spożywanie wysokiej jakości zdrowych pokarmów może wpłynąć na zmniejszenie wytwarzania przez system odpornościowy cytokin prozapalnych oraz zwiększenie wytwarzania cytokin przeciwzapalnych. Brak stanu zapalnego zwiększa wrażliwość tkanek na insulinę, co przekłada się na ograniczenie ryzyka rozwoju miażdżycy, cukrzycy, zespołu metabolicznego. Badania wykazują, że ryzyko wystąpienia cukrzycy u osób z grup ryzyka chorób sercowo-naczyniowych stosujących dietę śródziemnomorską jest niższe, nawet o 30%.
Normalizacja masy ciała u pacjentek z PCOS jest pierwszym elementem terapii. Okazuje się, że dieta śródziemnomorska może w tym także pomóc. Badania wskazują, że stosowanie zasad diety śródziemnomorskiej pomaga w utrzymaniu prawidłowej masy ciała. W takiej diecie jest dużo produktów roślinnych, które są bogatym źródłem błonnika pokarmowego, dającego uczucie sytości. Występuje także wiele produktów o małej gęstości energetycznej i niskim indeksie glikemicznym, a to wszystko będzie sprzyjać utracie nadprogramowych kilogramów.
Dieta śródziemnomorska ma również pozytywny wpływ na płodność kobiet, co jest dodatkowym istotnym czynnikiem przemawiającym za zastosowaniem tego modelu żywienia przy PCOS.

Zespół policystycznych jajników, a dieta DASH

Dieta DASH (ang. Dietary Approaches to Stop Hypertension) ma udowodnione korzystne działanie w przypadku nadwagi, nadciśnienia tętniczego, hipercholesterolemii i hiperlipidemii. Zmniejsza również ryzyko wystąpienia cukrzycy typu 2, poprawia insulinowrażliwość komórek. Wydaje się więc, że w przypadku kobiet z PCOS i współwystępowaniem tego typu zaburzeń, jej zastosowanie może przynosić wiele korzyści zdrowotnych.
Dieta DASH opiera się na następujących porcjach dziennych produktów:
– warzywa – 4-5 porcji
– owoce – 4-5 porcji
– pełnoziarniste produkty zbożowe – 7-8 porcji
– orzechy, nasiona – 4-5 porcji tygodniowo
– chude mięso i ryby – mniej niż 2 porcje
– niskotłuszczowe produkty mleczne – 2-3 porcje
– oleje roślinne – 2-3 porcje
Podstawą diety są świeże produkty, jak najmniej przetworzone. Dieta DASH ogranicza spożywanie czerwonego mięsa, słodyczy, soli.

Zespół policystycznych jajników, a model żywieniowy

Dieta śródziemnomorska wraz z dietą DASH znalazły się w czołówce rankingu opublikowanego przez U.S. NEWS & World Report, jako najlepsze diety 2021 roku.

Zespół policystycznych jajników – jaki model żywieniowy jest najlepszy?

W dietoterapii PCOS nie ma jednego, najlepszego rozwiązania.  Warto rozważyć różne modele żywieniowe, a wybór konkretnego poprzedzić wykonaniem badań laboratoryjnych. Na zespół policystycznych jajników trzeba patrzeć w ujęciu całościowym. Rozwiązanie najlepiej dopasować indywidualnie, biorąc pod uwagę również możliwość praktycznego wdrożenia zaleceń.

Dla przypomnienia – w naszym sklepie – Sklep, znajdziesz zbilansowany jadłospis diety środziemnomorskiej i przeciwzapalnej (w różnych wariantach kalorycznych), które są dedykowane do dietoterapii m.in. PCOS. Mogą one być dobrą wskazówką, od czego rozpocząć dobre zmiany.

Zdrowo pozdrawiam,

Magda

 

Bibliografia:

  1. Chudzińska M., Wołowiec Ł., Zukow W., Sinkiewicz W.: Dieta śródziemnomorska zalecana nie tylko w chorobach sercowo-naczyniowych, Journal of Education, Health and Sport, 2017, 6
  2. Ostrowska L.: Czym kierować się w wyborze diety pacjenta z zespołem metabolicznym?, Forum Zaburzeń Metabolicznych, 2011, tom 2, nr 5
  3. Grzymisławski M, Kargulewicz A., Skrzypczak D.: Współczesne wyzwania praktycznej terapii żywieniowej w zaburzeniach lipidowych, Forum Zaburzeń Metabolicznych, 2013, tom 4, nr 4
  4. Kazimierski M., Reguła J.: Ocena skuteczności interwencji żywieniowej opartej na zaleceniach diety DASH u osób z zaburzeniami lipidowymi, Forum Zaburzeń Metabolicznych, 2017, tom 8, nr 3
  5. Kostecka M.: Zespół policystycznych jajników – rola diety i suplementacji we wspomaganiu leczenia, Problemy Nauk Biologicznych, 2018, tom 67, nr 4
  6. Campbell A.: DASH eating plan: an eating pattern for diabetes manegement, Diabetes Spectrum, 2017, May
  7. Materiały własne ze szkolenia Dietoterapia zaburzeń metabolicznych, 2020r.

Napisz co myślisz

Twój adres email nie będzie widoczny. Wymagane pola są oznaczone *

Newsletter

.

O nas

Blog to nasz sposób na promocję zdrowia w oparciu o zdroworozsądkowe podejście do dietetyki. Dietetyki opartej na dowodach naukowych, która w dobie wszechogarniającej modzie na nowinki dietetyczne, wymyślne produkty i restrykcje żywieniowe, straciła na znaczeniu. Dobra dieta to taka, która utrzymuje witalność życiową na najwyższym poziomie. Dlatego usiądź, rozgość się i zacznij swoją dietę z głową!

Social media

×